موزه های همدان | گنجینه فرهنگ و هنر ایرانی

0 141

موزه های همدان از جاذبه‌های گردشگری اصلی شهر همدان به حساب می‌آیند که همه‌ساله مسافران بسیاری را به تماشای خود دعوت می‌کنند. همان‌ طور که می‌دانید همدان شهری تاریخی در غرب ایران است که آثار باستانی زیادی همچون هگمتانه دارد که در کنار آن اشیای نفیس و قیمتی از دوران‌های تاریخی مختلف به دست آمده است. موزه‌های همدان نمایشگاهی برای معرفی و نگهداری از این آثار گران‌قیمت و غنیمتی هستند. در این مقاله به سراغ مهم‌ترین موزه های همدان رفته‌ایم که می‌توانید در سفر خود به همدان از آن‌ها بازدید کنید.

موزه سفال همدان

عکس موزه سفال یکی از موزه های شهر همدان

خیابان شهدا همدان میزبان یکی از موزه های همدان به نام موزه سفال است. موزه سفال همدان در بافت قدیمی شهر همدان و در محله جولان آن واقع شده است. هدف از ساخت این موزه را نگهداری و حفظ سفال‌های کشف‌شده در مکان‌های تاریخی شهر همدان می‌دانند. بازدیدکنندگان موزه سفال همدان می‌توانند سیر پیشرفت ساخت سفال طی دوره‌های مختلف تاریخی را در سایت موزه سفال به نظاره بنشینند. علاوه بر دست‌ساخته‌های سفالی، مجموعه‌ای از صنایع‌دستی مربوط به دوران قبل و بعد از اسلام نیز برای بازدید عموم در معرض نمایش قرار گرفته است.

نشانی: همدان، محله جولان، خیابان شهدا

موزه تاریخ طبیعی همدان (موزه جانورشناسی همدان)

عکس موزه تاریخ طبیعی از جاهای دیدنی همدان

موزه تاریخ طبیعی همدان را در دانشکده بوعلی سینا همدان راه‌اندازی کرده‌اند تا جایی باشد برای پژوهش دانشمندان و محققان علوم طبیعی. این موزه با وسعتی بیش از ۲هزار مترمربع یک بانک زیستی غنی شامل انواع گونه‌های حیوانی، گیاهی، طبیعی و اقلیمی از سرتاسر ایران و جهان است. این موزه از موزه های همدان در بردارنده 3 سالن شامل هزاران نمونه زنده، سنگواره و تاکسیدرمی‌شده است. تنوع گونه‌های زیستی این موزه انواع گونه‌های گیاهی و جانوری از گروه پستانداران، پرندگان، خزندگان، پرندگان، حشرات و آبزیان را در بر می‌گیرد.

موزه جانورشناسی همدان همچنین انواع گونه‌های بی‌مهره و مهره‌دار را در خود گرد آورده است. مجموعه‌ زیستی موجود در موزه تاریخ طبیعی همدان با استفاده از روش‌های تاکسیدرمی، تثبیت در محلول‌های شیمیایی، اتاله‌کردن و نگهداری در رزین و اسکلت‌سازی نگهداری می‌شود تا اولین موزه جانورشناسی ایران را سالم‌تر و کامل‌تر از همیشه حفظ کند. موزه جانورشناسی همدان با داشتن مجموعه‌ای غنی و باارزش توانسته است پاسخ‌گوی سؤالات دانشجویان و محققان این حوزه باشد. این موزه با هدف ارتقای سطح علمی و آموزش و عینی‌ساختن علوم تئوری جانورشناسی، امکان بازدیدهای متعدد برای مؤسسات آموزشی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی را فراهم کرده است.

نشانی: همدان، میدان مدرس، انتهای بلوار آزادگان، جنب دانشکده کشاورزی

موزه حمام محله حاجی

موزه حمام محله حاجی همدان در سال 1379 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. دلیل نام‌گذاری این موزه همدان این است که اولین کاروان حج در محله حاجی این شهر تشکیل شده است. همین واقعه باعث شده تا نام آن بر روی حمام محله هم باقی بماند و به نام موزه حمام حاجی محله معروف شود. علت اهمیت این بنا در تزیینات و معماری داخلی است. وجود سرستون‌ها، ستون‌ها و قوس‌های شکیل در بنای این موزه زیبایی خاصی به آن بخشیده است. متأسفانه نقش‌های آهک‌بری روی دیوارهای حمام در اثر فرسایش از بین رفته است. در حالی‌ که وجود آن می توانست بر شکوه و زیبایی این موزه بیفزاید.

حمام حاجی محله دو قسمت مردانه و زنانه داشته است. همچنین این حمام دارای دو بخش شاه‌نشین است که در قدیم برای استحمام بزرگان و مقامات به کار می‌رفته است. علاوه بر همه این‌ها دالانی در حمام حاجی محله در نظر گرفته شده که کاربردی مشابه سونای امروزی دارد. از ویژگی‌های منحصربه‌فرد حمام حاجی محله، برگزاری کلاس‌های آموزش نگارگری در حمام سرد این موزه است. همه‌روزه هنرجویان همدانی در این بخش از موزه با هنر نگارگری و زیرشاخه‌های آن آشنا می‌شوند. به همین دلیل است که موزه حمام حاجی محله را با نام نگارخانه صنایع دستی و هنرهای سنتی همدان نیز می‌شناسند.

نشانی: همدان، میدان امام خمینی در محله حاجی، خیابان تختی همدان

موزه مفاخر و مشاهیر همدان

موزه مفاخر و مشاهیر همدان یک موزه دوطبقه و با مساحت حدودی 220 مترمربع در میان موزه های همدان است. در این موزه همدان می‌توانید شرح حال، زندگی‌نامه و سردیس‌هایی از بزرگان ایرانی را تماشا کنید. از جمله برخی مجسمه‌های جای‌گرفته در این موزه می‌توان به مجسمه‌های حیقوق نبی، بوعلی سینا، عین‌القضات همدانی، سیدجمال‌الدین اسدآبادی، کریم خان زند، میر رضی‌الدین آرتیمانی، خواجه رشیدالدین همدانی، دکتر زلفی گل، خانم دکتر میرهادی و… اشاره کرد.

این موزه را می‌توانید در خانه بیژن شهر همدان پیدا کنید. خانه بیژن نیز از جاذبه‌های معماری استان همدان است که به دست بیژن از نقاشان زبردست دوران قاجار و کارل فریش، معمار برجسته آلمانی طراحی و اجرا شد. موزه مفاخر همدان در نزدیکی برترین مراکز خرید همدان قرار دارد که شاید بتوانید چندتایی از سوغات همدان را از این مراکز تهیه کنید.

نشانی: همدان، خیابان شریعتی

باغ موزه نظری یا موزه بوعلی سینا همدان

باغ موزه نظری یکی دیگر از موزه های همدان است که در چهارراه نظری و خیابان عارف قزوینی همدان واقع شده است. شاید در نگاه اول از این موزه یک عمارت باشکوه و مجلل در مرکز باغی وسیع ببینید؛ اما این همه ماجرای باع موزه نظری نیست. ورودی عمارت نظری با تزیینات چشمگیر توجه شما را به خودش جلب می‌کند. علاوه بر آن معماری کم‌نظیر این بنا باعث شد تا در سال 1388 به موزه مردم‌شناسی تغییر کاربری دهد. در سردر ورودی عمارت عبارت «موزه ابن سینا همدان» به چشم می‌خورد؛ اما این موزه را به نام باغ موزه نظری نیز می‌شناسند.

نشانی: همدان، چهارراه نظری، خیابان عارف قزوینی

موزه دفاع مقدس همدان

موزه دفاع مقدس از موزه های همدان

تفاوت ساخت این موزه با سایر موزه های همدان این است که در ساخت این موزه مهندسانی از کره شمالی نیز دست داشتند. موزه دفاع مقدس همدان شانس این را داشته است تا در یکی از محله‌های خوش‌آب‌وهوای این شهر احداث شود. در فضای بیرونی موزه دفاع مقدس شاهد انواع و اقسام تجهیزات نظامی، تندیس‌هایی از شهدای فرمانده و آب‌نمایی با رقص نور خواهید بود. آب‌نمایی که هم ‌نشینی خانواده‌ها و بازدیدکنندگان در کنار آن در شب جلوه‌های زیبا و دل‌نشینی خواهد ساخت. این موزه با هدف احیای نام شهدای هشت سال دفاع مقدس طراحی و احداث شده است.

نشانی: همدان، خیابان پژوهش، میدان قائم، بلوار قائم، جنب دانشگاه علوم پزشکی

موزه هگمتانه همدان

عکس موزه هگمتانه از موزه های همدان

وقتی با خرید بلیط اتوبوس همدان برای بازدید از مجموعه گردشگری تپه هگمتانه همدان راهی شدید، می‌توانید در همان حوالی موزه هگمتانه همدان را هم بیابید. ساختمان موزه هگمتانه در سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ در قالب یک مدرسه 6کلاسه فعالیت داشته است؛ اما طی سال‌های دهه 50 به‌تدریج به دست مرکز باستان‌شناسی نظام سابق درآمد و برنامه‌های پژوهشی و باستان‌شناسی در آن پیگیری شد.

طی مراحل فعالیت‌های عمرانی و اکتشاف آثار و اشیایی از محوطه باستانی هگمتانه یافت شد که بعداً به داخل ساختمان انتقال پیدا کرد. این اشیا و آثار باستانی کشف‌شده در نهایت مجموعه‌ای را ایجاد کردند که موزه هگمتانه نام گرفت. بخش‌های مختلف موزه هگمتانه عبارت‌اند از یک سالن اصلی، سرسرا و دو راهرو. در تمامی این بخش‌ها بالغ بر 200 شی‌ء تاریخی به‌جامانده از دوران پیش از اسلام، دوران اسلامی و دوران پیش از تاریخ به نمایش گذاشته شده است. حیاط پشتی موزه هگمتانه محلی برای بازدید ستون‌های عظیم شهر هگمتانه است. دو کلیسا نیز در نزدیکی موزه هگمتانه قرار گرفته‌اند که بازدید از آن‌ها را هم در کنار بازدید از دیگر جاهای دیدنی همدان به شما پیشنهاد می‌کنیم.

نشانی: ایران، استان همدان، همدان، شرق تپه هگمتانه

موزه حمام قلعه همدان

عس موزه حمام قلعه از موزه های همدان

موزه حمام قلعه با داشتن تزیینات و معماری ایرانی-اسلامی به‌کاررفته در آن از معروف‌ترین حمام‌های تاریخی همدان است. ساخت این حمام تاریخی را به اواخر دوران قاجاریه نسبت می‌دهند. وسعت این بنا تا 1500 مترمربع هم می‌رسد. حمام تاریخی قلعه همدان از جمله موزه های همدان است که پس از مرمت و بازسازی دیوارهای خارجی و ترمیم بخش‌های داخلی به موزه مردم شناسی همدان تبدیل شده است. موزه مردم شناسی حمام قلعه را به‌عنوان یکی از رستوران های همدان با طراحی سنتی نیز می‌شناسند؛ پس می‌توانید با خیال راحت به این موزه سری بزنید و نگران این نباشید که وعده غذایی بعدی‌تان را کجا میل بکنید.

نشانی: همدان، خیابان شریعتی، محله قلعه، حمام قلعه

موزه صنایع دستی همدان

موزه صنایع دستی همدان در سال 1388 به دست سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان تأسیس شده است. این موزه همدان نگهدارنده بیش از 200 اثر ارزشمند از رشته‌های متنوع صنایع‌دستی شامل صنایع سفال و سرامیک، نقاشی سرامیک، مصنوعات چرمی و چوبی، قلم‌زنی روی مس ونقره، سازهای سنتی، فرش و گلیم، پیکرتراشی، گیوه‌بافی، مرواربافی و… است. بنای موزه صنایع دستی همدان 200 مترمربع وسعت دارد و آثار نفیس خود را در 30 ویترین مجزا به نمایش گذاشته است.

نشانی: همدان، میدان باباطاهر، جنب آرامگاه باباطاهر

موزه مشاغل سنتی همدان (موزه مشاغل گنبد علويان)

مالک موزه مشاغل سنتی همدان یک مجموعه‌دار خصوصی است که توانسته ابزارآلات و وسایل سنتی و قدیمی مربوط به 60 شغل ایران را در این موزه جمع‌آوری کند. از جمله شغل‌هایی که در این موزه به معرفی آن‌ها پرداخته شده عبارت‌اند از كفش‌دوزی، طبابت، حجامت، دندانپزشكی، مسگری، قفل و كليدسازی، آشپزی، كمربندسازی، ساعت‌سازی، ادوات سماورسازی، آهنگری، آ‌ب‌بندی، مقنی‌گری، ابزار ريسندگی، رمالی و دعانويسی، خراطی، صحافی، سراجی و چرم‌سازی، سلاخی و قصابی و انگشترسازی.

در این موزه علاوه بر معرفی مشاغل سنتی، انواع سکه و پول، عقدنامه‌ها و اسناد قدیمی و کتاب‌های درسی متعلق به مدرسه دارالفنون نیز به نمایش عموم گذاشته شده است. این موزه دسترسی آسان و راحتی به هتل های همدان دارد؛ پس به‌راحتی می‌توانید از هتل محل اقامتتان برای بازدید از آن رهسپار شوید.

نشانی: همدان، بلوار علویان، راسته حسینخانی- گوهریان

زورخانه همه كسی همدان

زورخانه همه کسی همدان با همکاری خانواده همه‌کسی و اداره کل میراث فرهنگی به‌عنوان موزه همه کسی همدان ثبت شد. بنای زورخانه همه‌کسی بیش از یک قرن قدمت دارد و به‌تازگی با مرمت‌های صورت‌گرفته و احیای ورزش باستانی در قالب یکی از قدیمی‌ترین زورخانه‌های ایران فعالیت می‌کند. از دیگر فعالیت‌هایی که در این موزه پیگیری می‌شود می‌توان به مراسم شاهنامه‌خوانی و اجرای ورزش‌های باستانی اشاره کرد.

نشانی: همدان، خیابان شهدا غربی، بین زین العابدین و سرگذر

موزه مردم شناسی آمادای

موزه آمادای استان همدان از موزه های شهر همدان است که در مساحت حدودی ۱۲۰۰ مترمربع و در چهار سالن مجزا طراحی و اجرا شده است. دلیل اهمیت موزه همدان را فسیل‌های قدیمی و سنگ‌های زینتی می‌دانند که در این موزه نگهداری می‌شوند.

عکس موزه مردم شناسی آمادای موزه های همدان

موزه آمادای شامل ۴هزار شیء نفیس از دوران صفویه تا دوران معاصر و ۳هزار گونه حشره و پروانه تاکسیدرمی‌شده از حیات‌وحش استان همدان است. همچنین بخش مردم‌شناسی این موزه به معرفی فرهنگ و آداب‌ورسوم اهالی همدان طی دوره‌های مختلف تاریخی می‌پردازد.

نشانی: همدان، دانشگاه آزاد اسلامی

موزه آموزش و پرورش همدان

عکس موزه آموزش و پرورش موزه های همدان

موزه مدرسه، موزه آموزش و پرورش یا موزه اسناد و مفاخر تربیت معلم همدان در سال ۱۳۹۰ به مجموعه موزه های همدان اضافه شد. در موزه مدرسه همدان اسناد و عکس‌های تاریخی از سیر تحول نظام آموزش و پرورش و فعالیت‌های فرهنگی مدارس کشور طی سال‌های تأسیس دارالفنون تا امروز به نمایش گذاشته شده است. این اسناد عبارتند از کتاب‌های درسی مقاطع مختلف، کتاب‌های چاپ سنگی، سالنامه‌های مدارس، لوازم التحریر و نشریات مربوط به مدارس و دانش‌آموزان استان همدان که در این موزه گردآوری و تنظیم شده‌اند.

نشانی: همدان، خیابان طالقانی

موزه وقف همدان

این موزه در استان همدان در سال ۱۳۹۷ و در طبقه زیرزمین زیارتگاه امامزاده عبدالله این شهر راه‌اندازی شده است. مجموعه آثار ارزشمندی که در موزه وقف همدان نگهداری می‌شود شامل بیش از ۱۰۰۰ قطعه اثر وقفی قیمتی از قبیل قالی، قالیچه، گلیم، نسخ خطی، آثار فلزی، نقاشی روی بوم و… است. اغلب اشیای این موزه متعلق به دوران قاجاریه هستند. قدیمی‌ترین شی‌ء این موزه یک نسخه خطی از کتاب قانون بوعلی سیناست که قدمت آن را به دوران صفویه نسبت می‌دهند.

همچنین آثار وقفی که حاج محمدباقر ضرابیان به دست وقف سپرده است، از دیگر آثاری است که در این موزه به یادگار مانده است. با توجه به اهمیت موضوع وقف و حفظ امانت در آثار نگهداری‌‌شده در این موزه، تمامی هزار اثر وقفی در معرض نمایش عموم قرار داده نشده است. بلکه از مجموعه کل آثار، یک مجموعه صدتایی از آثار وقفی و نذری به‌صورت دوره‌ای به نمایش گذاشته می‌شود تا اسبابی برای معرفی بهتر و دقیق‌تر فرهنگ وقف در کشور باشد.

نشانی: همدان، میدان امامزاده عبدالله (ع)

موزه ميدان مركزی

عکس موزه ميدان مركزی موزه های همدان

کلنگ ساخت موزه میدان مرکزی زمانی زده شد که طی گودبرداری‌های محوطه میدان مرکزی همدان در سال 1396، دو تابوت شکسته سفالی و تکه‌های قدیمی سفال در این محل پیدا شد. قدمت اشیا پیداشده را به دوره‌های تاریخی حکومت مادها تا دوران اسلامی تخمین زده‌اند. همچنین طی فعالیت‌های اکتشافی تعدادی کالبد انسانی یافت شد که به شکل جنینی، چمباتمه‌ای و ساده دفن شده بودند.

عکس موزه ميدان مركزی موزه های همدان

سایت موزه میدان مرکزی همدان با وسعتی بالغ بر 1200 مترمربع، لقب اولین سایت موزه ایران را به خود اختصاص داده است. حالا که چند سال از شروع عملیات اکتشاف میدان مرکزی همدان می‌گذرد، بخشی از سایت موزه با وسعت 300 مترمربع به‌صورت آزمایشی افتتاح شده و نمایشگاهی برای بازدید از اشیا نفیس کشف‌شده در این منطقه است.

در این مقاله از مجله گردشگری ره بال آسمان به مهمترین موزه‌ های شهر همدان سری زدیم و با انواع موزه‌ها از قبیل موزه علوم طبیعی و مردم‌شناسی این استان آشنا شدیم. حالا نوبت شماست که از تجربیات بازدید خود از موزه‌های استان همدان تعریف کنید و بگویید بازدید از کدام موزه همدان برای شما جذاب‌تر بوده است. در کامنت‌های همین پست منتظر دریافت نظرات شما هستیم.

برای دسترسی به موزه هگمتانه همدان باید راه تپه هگمتانه این شهر را در پیش بگیرید. در ساختمان مرکزی مجموعه گردشگری هگمتانه، ساختمان موزه را خواهید یافت.

هزینه بلیط ورودی موزه تاریخ طبیعی همدان برای هر نفر 5هزار تومان است.

باغ موزه نظری شهر همدان در چهارراه نظری و خیابان عارف قزوینی این شهر واقع شده است.

موزه مفاخر و مشاهیر همدان را در خانه بیژن و در خیابان شریعتی این شهر پیدا می‌کنید.

این موزه در محله حاجی محله همدان واقع شده است. محله‌ای که اولین کاروان حج همدان از آنجا برای حج عازم شده است. به همین دلیل نام محله بر روی حمام هم باقی مانده و حمام حاجی محله را با این نام می‌شناسند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.